Verkoudheid

Hits: 3756

Verkoudheid

Deze pagina heeft tot doel u informatie te geven over verkoudheid. De tekst vervangt het bezoek aan uw arts niet, maar is bedoeld als ondersteuning van het bezoek aan een kno- of huisarts.

Wat is een verkoudheid?

Verkoudheid is een ontsteking van het slijmvlies in de neus, de bijholten en de keel. Verkoudheid wordt veroorzaakt door besmetting met een verkoudheidsvirus. Volwassenen worden 2-5 keer per jaar verkouden, kinderen wel 6-10 keer per jaar.

Wat zijn de verschijnselen van een verkoudheid?

Verschijnselen van verkoudheid treden 2 tot 3 dagen na de infectie op en bestaan uit:

  • snot in de neus en in de keel,
  • neusverstopping,
  • niezen,
  • keelpijn,
  • hoesten,
  • hoofdpijn en een drukgevoel op de kaken.

Meestal is er geen hoge koorts, maximaal 38,5° Celsius, behalve bij kleine kinderen. Een verkoudheid duurt over het algemeen niet langer dan een week. Als de verschijnselen van verkoudheid niet na 10 dagen zijn verdwenen, is er iets anders aan de hand, bijvoorbeeld een kaakholteontsteking of een allergie.

Hoe werkt de neus?

De binnenzijde van de neus is bekleed met slijmvlies. Dit slijmvlies zit vol met bloedvaten en slijmklieren, die slijm kunnen produceren. Normaal wordt er precies genoeg slijm gemaakt om de neus prettig nat te houden. Het slijm in de neus werkt als een beschermende laag tegen virussen en bacteriën.


Aan de binnenkant van de neus kunt u dan slijm van het gezwollen slijmvlies zien druipen, zoals op dit plaatje gedemonstreerd.

Te veel slijm in de neus veroorzaakt snotteren. Neusverstopping wordt behalve door te veel slijm in de neus, vooral veroorzaakt door een verdikking van het neusslijmvlies. Deze slijmvliesverdikking ontstaat wanneer de bloedvaten in de neus tijdelijk bloed vasthouden en daardoor toenemen in dikte, bijvoorbeeld tijdens een verkoudheid.

Wat is de oorzaak van verkoudheid?

Een verkoudheid wordt veroorzaakt door een virus. Er zijn veel virussen die een verkoudheid kunnen geven. Wanneer iemand een aantal keren achter elkaar verkouden raakt, gaat het elke keer om een ander type virus.

Een klassieke verkoudheid verloopt in fasen. Het virus komt via de neus binnen en wordt met het snot mee vervoerd naar de neuskeelholte. Het slijmvlies in de neuskeelholte is extra gevoelig voor het verkoudheidsvirus en daarom begint een verkoudheid meestal in de neuskeelholte, wat pijn of een rauw gevoel in de neuskeelholte geeft. De infectie breidt zich daarna uit naar de voorzijde van de neus resulterend in andere klachten, zoals snotteren en neusverstopping en naar de rest van de keelholte waardoor keelpijn lager in de keel en hoesten ontstaan. Soms zijn ook de stembanden ontstoken waardoor heesheid ontstaat. Een enkele keer doen ook de lagere luchtwegen (luchtpijp, longen) mee waardoor ook benauwdheid kan ontstaan.

Hoe krijgt u een verkoudheid?

Verkoudheidsvirussen verspreiden zich gemakkelijk via vochtdruppeltjes in de uitgeademde lucht die door anderen weer worden ingeademd. Dit gebeurt vooral als mensen dicht op elkaar zitten in slecht geventileerde ruimtes (bijvoorbeeld in de bus, tram of trein, op kantoor, op school of in een kinderdagverblijf). Het virus kan ook via de handen worden overgedragen. Iemand die verkouden is, zit bijvoorbeeld aan zijn neus of doet zijn hand voor de mond om te niezen of te hoesten. Vervolgens geeft hij een ander de hand of raakt iets aan dat daarna door anderen wordt aangeraakt. Iemand met een verkoudheid is besmettelijk vanaf het moment dat de eerste klachten ontstaan. De incubatietijd (periode tussen de infectie en dat iemand ziek wordt) is 2-3 dagen.

Wat is het verschil tussen verkoudheid en griep?

Griep wordt veroorzaakt door een gevaarlijker virus dan een verkoudheidsvirus: het influenzavirus. Griep wordt gekenmerkt door ernstigere ziekteverschijnselen: een meestal snel opkomen van hoge koorts met een flink ziek gevoel en hoesten. De hoge koorts duurt 2-4 dagen en veroorzaakt vaak hoofdpijn en verspringende spierpijn. Mensen die meer kans hebben op complicaties bij griep, zoals mensen met een hart- of longziekte, suikerziekte, nierpatiënten en mensen boven de 65 jaar, wordt aangeraden zich jaarlijks te laten vaccineren (de griepprik).

Veroorzaakt kouvatten verkoudheid?

Er is geen wetenschappelijk bewijs dat kouvatten verkoudheid veroorzaakt. Uw weerstand kan door afkoeling wel afnemen, waardoor u gevoeliger wordt voor het verkoudheidsvirus.

Waarom komt verkoudheid vaker voor in de herfst en de winter?

Mensen besmetten elkaar in de herfst en winter met de nieuwe verkoudheidsvirussen. U wordt gemakkelijker besmet met die nieuwe virussen als grote groepen mensen weer bij elkaar komen, zoals bij de start van scholen na de zomervakantie.

Wat kunt u doen om een verkoudheid te voorkomen?

Alleen door te leven als een kluizenaar kunt u een verkoudheid voorkomen. Bij verkoudheid in de directe omgeving kunt u proberen zoveel mogelijk uit de buurt te blijven van degene die verkouden is. Als u zelf verkouden bent, kunt u door te hoesten met een hand of zakdoek voor de mond en door uw handen vaak te wassen proberen te voorkomen dat u anderen besmet.

Wat kunt u doen om de verschijnselen van een verkoudheid te verminderen?

Een gewone verkoudheid gaat vanzelf over. Wel zijn er middelen om de verschijnselen van verkoudheid te verminderen. Als uw neus verstopt is, kunnen neusdruppels met zout water soms wat verlichting geven. U kunt de zoutoplossing zelf maken door een afgestreken theelepel zout op te lossen in een limonadeglas met lauw water. Doe een paar keer per dag (of zo vaak u prettig vindt) een paar druppels in ieder neusgat. U kunt de zoutoplossing ook kant en klaar (als druppels of spray) bij de drogist of apotheek kopen.

Medicijnen zijn bij verkoudheid niet nodig. U kunt eventueel xylometazoline-neusdruppels of -spray gebruiken. Dit vermindert de zwelling van het slijmvlies, waardoor u wat gemakkelijker door uw neus kunt ademen. Xylometazoline kunt u zo nodig drie maal per dag en maximaal een week gebruiken. Als u dit middel te lang gebruikt, kan het de slijmvliezen beschadigen. Xylometazoline kunt u zonder recept bij de apotheek of drogist kopen.

Wat moet u niet doen als u verkouden bent?

Antibiotica helpen niet tegen een verkoudheid. Antibiotica werken alleen tegen bacteriën en niet tegen virussen. Ook als het snot geel/groen wordt, is het meestal niet nodig om antibiotica te gaan gebruiken. Alleen bij langdurig hoge koorts (meer dan drie dagen), ernstige benauwdheid of sufheid of als de verkoudheid langer dan 10 dagen duurt, is het verstandig contact op te nemen met uw behandelend arts.

Slotwoord

Het is niet mogelijk om op deze voorlichtingspagina alle details van verkoudheid te beschrijven (zie ook de tekst op de introductiepagina).
Het kan zijn, dat u ondanks de uitleg van uw kno-arts nog vragen heeft of dat u meer informatie wilt. Aarzel dan niet contact op te nemen met uw kno-arts en om nadere uitleg te vragen.
Aan dat verzoek zal graag worden voldaan.

Mooieneus